Spawarka transformatorowa

Służy do wytworzenia łuku elektrycznego, który uwalnia olbrzymie ilości ciepła (4000-45000C) pozwalającego na stopienie metali żelaznych i połączenie ich z metalem o podobnych właściwościach.
Zasadniczą częścią spawarki jest transformator zasilany napięciem 230 lub 400 V. Dostarcza on prądu o niskim napięciu (45-60 V), ale o bardzo dużym natężeniu (40-350 A). Jeden z biegunów transformatora jest połączony z zaciskiem masy, drugi zaś
z zaciskiem elektrody.

Budowa spawarki transformatorowej

a. wyłącznik
b. regulator natężenia prądu
c. uchwyt elektrody
d. uchwyt masy
e. maska ochronna

Spawarka inwertorowa

Jest zasilana napięciem 230 V, dostarcza prądu o natężeniu 40-200 A. Zaletą urządzenia jest jego mała waga i duża sprawność. Niektóre modele posiadają opcjonalnie możliwość spawania metodą TIG (spawanie elektrodą wolframową w osłonie gazu), dającą mocny i trwały spaw.

Elektrody

Elektroda składa się z:
- pręta metalowego, takiego samego jak spawany metal,
- otuliny w formie osłony, pełniącej rolę antyutleniacza.

Łuk elektryczny

W trakcie przybliżania elektrody do spawanego elementu tworzy się łuk elektryczny, dający bardzo dużo światła i ciepła. Efektem jest stopienie spawanych elementów i elektrody.

Żużel

Żużel tworzy się przez stopienie i utlenienie elektrody w sposób przedstawiony na poniższym schemacie.

Średnice elektrod i natężenie prądu w zależności od grubości spawanego metalu

Natężenie prądu waha się w zależności od pozycji spawania:
- poziomo: patrz tabela,
- na górze: mniejsze o ok. 10%,
- na dole: większe o ok. 15%.

Przygotowanie

Podstawowe zasad

• Spawane elementy muszą być czyste i wolne od rdzy. Czyścimy je szczotką metalową i odtłuszczamy rozpuszczalnikiem.
• Ściskamy spawane części zaciskami śrubowymi
• Wybieramy średnicę elektrody odpowiednią do grubości spawanych elementów (patrz tabela powyżej). Wkładamy elektrodę w uchwyt.
• Sprawdzamy, czy elektroda jest dobrze zamocowana.
• Mocujemy zacisk masy na spawanych elementach.
• Regulujemy natężenie prądu w zależności od średnicy elektrody.
• Zakładamy rękawice, maskę ochronną i grube ubranie. Przyjmujemy wygodną pozycję.

Wzbudzenie łuku elektrycznego

• Włączamy spawarkę.
• Chroniąc twarz maską, przesuwamy elektrodę po spawanych częściach na przestrzeni 1-2 cm, tak aby wytworzyła się iskra. [rys.5a]
• Oddalamy elektrodę o 4-5 mm, żeby wzbudzić łuk. [rys.5b]
• Przybliżamy elektrodę na 2-3 mm i rozpoczynamy spawanie. [rys.5c]

Technika spawania

Pozycja elektrody

• Długość łuku musi być stała i mniej więcej równa średnicy elektrody.
• Spawamy, ciągnąc elektrodę do siebie. Powinna być nachylona pod kątem 600. [rys.6]
• Opuszczamy rękę w miarę zużycia elektrody. [rys.7]
• Manipulujemy elektrodą w taki sposób, by otrzymać spaw o szerokości 1,5-2 razy większej od jej średnicy. Dobry spaw powinien być lekko wypukły, o równej szerokości, nieco falisty. [rys.8]
• Jeśli będziemy pracować zbyt szybko, spaw będzie wąski i punktowy. Jego nieregularność spowoduje osłabienie złącza. [rys.9]
• Jeśli spawanie jest przeprowadzane zbyt wolno, kształt spawu jest na tyle wypukły, że zachodzi obawa jego deformacji. [rys.10]

Podstawowe zasady

• Spaw wykonujemy elektrodą przesuwaną dość wolno, bez dotykania spawanych elementów.
• Po zakończeniu spawania ostukujemy spoinę młotkiem, by usunąć żużel tworzący czarną skorupę na spawie.
• Oczyszczamy spaw drucianą szczotką i korygujemy ewentualne ubytki.
• Wyrównujemy spaw pilnikiem lub szlifierką. [rys.11]

Jeżeli używamy dodatkowego pręta do spawania, nie przesuwamy elektrody ruchem ciągłym, lecz wykonujemy szybkie ruchy w lewo i w prawo lub przerywamy łuk.

Spawanie części płaskich