Produkty

Bez czarny

Łac. Sambucus nigra

Bez czarny

Bez czarny, z łac. Sambucus nigra, to krzewy lub małe drzewa z rodziny przewiertniowatych, powszechnie występujące w całej Europie i popularne w Polsce. Dorasta do wysokości 10 metrów i posiada liście złożone z 5-7 ząbkowanych listków – każdy z nich może osiągnąć długość do około 12 cm. Górna strona liścia jest ciemnozielona, zaś spodnia nieco jaśniejsza i posiada rzadkie włosy przy nerwach. Kwiaty zbierają się natomiast w duże baldachogrona i posiadają białe zabarwienie.

Kwitnienie przypada na czerwiec lub lipiec, a kwiaty wydzielają intensywny i przyjemny, choć przez niektórych nietolerowany, zapach. Na krzewie pojawiają się także czarno-fioletowe, mięsiste owoce dojrzewające od końca sierpnia do października – mogą być szkodliwe, jeśli zje się je niedojrzałe i nieprzetworzone.

Czarny bez jest inwazyjnym gatunkiem, którego walory wizualne nie zawsze są doceniane przed ogrodników. Jednak kilka odmian jest bardziej dekoracyjnych i one nadają się do dekorowania działek, na przykład Sambucus nigra Aurea, czy Sambucus nigra Guincho Purple. Uprawa krzewu nie jest specjalnie skomplikowana, ponieważ bez czarny w naszym klimacie czuje się bardzo dobrze i często wzrasta na dziko. Najlepiej jednak zapewnić mu przepuszczalną ziemię oraz dobry dostęp do słonecznego światła. Ze zdrewniałych sadzonek można rozmnażać tę roślinę zimą, a latem z częściowo zdrewniałych. Bez należy regularnie przycinać, aby zachować jego odpowiedni kształt – najlepiej wykonywać to zimą do połowy gruntu lub jedynie usuwać stare gałęzie. Sambucus jest dość odporny na wszelkie choroby i szkodniki, jednak czasami atakowany jest przez mszyce i wirusa mozaiki.

Bez jest wykorzystywany do wykonywania malowniczych kompozycji oraz żywopłotów, ale znajduje również zastosowanie w innych dziedzinach. Od antycznych czasów przypisywane są mu właściwości lecznicze – ma działać między innymi moczopędnie, napotnie, przeciwgorączkowo, wykrztuśnie, a zewnętrznie także przeciwzapalnie. W kosmetyce stosowany jest do tworzenia kremów dla skóry starzejącej się, a jego owoce nadają się także do przemysłu spożywczego. Wykonuje się z nich dżemy, soki, wino lub konfitury.