Produkty

Co to jest światło i czym jest barwa światła?

Co to jest światło i czym jest barwa światła?

Rewolucja technologiczna, która rozpoczęła się na dobre sto pięćdziesiąt lat temu, trwale zmieniła oblicze świata. Dziś ciężko wyobrazić sobie życie w zupełnie innych standardach – bez rzeczy, które mogą wydawać Ci się podstawowe. Na przykład żarówka. Przez tysiące lat w historii człowieka rolę nocnego oświetlenia pełnił ogień. To z kolei wiązało się z niebezpieczeństwem pożaru. A zastanawiałeś się kiedyś co to jest światło?

Trzy lata po opatentowaniu żarówki Edison był w stanie rozświetlić całą dzielnicę Nowego Jorku. Założył pierwszą na świecie elektrownię, której zadaniem było napędzać miejski system oświetleniowy. I choć wynalezienie żarówki jest kwestią sporną (nad tym problemem głowiło się kilku naukowców w tym samym czasie) – to właśnie Edison w tym momencie został ojcem przemysłu energetyczno-oświetleniowego, który tak bardzo odmienił świat.

Co to jest światło?

Najprostsza definicja światła mówi, że to taki zakres promieniowania, który możesz zobaczyć. Co prawda, w nauce światło oznacza wiele więcej. Fizycy nazywają je promieniowaniem optycznym – to oznacza, że podlega ono prawom optyki geometrycznej oraz falowej. Poza światłem widzialnym do tego rodzaju promieniowania należy jeszcze podczerwień i ultrafiolet.

Czy wiesz, że światło ma podwójną naturę cząsteczkowo-falową? Promieniowanie zachowuje się w pewnych sytuacjach jak fala, a w innych jak strumień cząsteczek zwanych fotonami. To zjawisko od lat nurtuje fizyków i sprawia, że optyka jest naprawdę ekscytująca!

Wiele ciekawych zjawisk dotyczących światła możesz pamiętać z lekcji fizyki w szkole lub centrum naukowym. Na co dzień jednak spotykasz się tylko z promieniowaniem widzialnym. Na każdym kroku masz do czynienia z oświetleniem – kolorowym lub przypominającym naturalne. Wystarczy, że rozejrzysz się po swoim domu: żyrandole lub kinkiety, lampka nocna, biurkowa, do czytania… Może nawet masz meble modnie podświetlone diodami LED?

co to jest światło?

Co nam zostało po tradycyjnych żarówkach?

Dawniej wybór oświetlenia do wnętrz mieszkalnych był bardzo ograniczony. Jedyne opcje, z których można było skorzystać, to tradycyjna żarówka lub świetlówka liniowa. Na szczęście ten czas należy już do zamierzchłej przeszłości. Z ubiegłej epoki technologicznej pozostała nam nazwa „żarówka”.

Dziś żarówka oznacza źródło sztucznego światła i nie ma nic wspólnego z dawną technologią żarową. Nowoczesna żarówka może mieć dowolną budowę, choć często nawiązuje kształtem do tradycyjnej bańki z przezroczystego lub mlecznego szkła. Drucik wolframowy, który jarzył się w dawnej żarówce, ustąpił miejsca lepszym rozwiązaniom. Produkty nowej generacji – czyli żarówki energooszczędne, świetlówki kompaktowe oraz diody LED – zostały dostosowane do starych opraw świetlnych (na przykład żyrandoli). W tym celu nowoczesne źródła światła wyposażono w najpopularniejszy do tej pory typ trzonka o średnicy 27 mm. Możesz go znać także pod nazwą E27 lub gwint Edisona.

Oświetlenie żarowe, które przez dziesięciolecia było stosowane w większości domostw, wytworzyło w nas również upodobanie do żółtego światła. Siła przyzwyczajenia okazała się na tyle znacząca, że także w tym aspekcie producenci nowoczesnych żarówek starają się sprostać ukształtowanym gustom. Wśród wielu proponowanych przez nich rozwiązań wciąż do najczęściej wybieranych należy ciepła barwa światła, która wyróżnia się charakterystyczną żółtą poświatą.

Żółta, ciepła barwa światła żarowego – skąd się bierze?

Ciepła temperatura barwowa tradycyjnej żarówki wynika z zastosowania drucika wolframowego. To właśnie jego właściwości fizyko-chemiczne decydowały o tym, że podczas żarzenia emitował żółte światło. Ciepły odcień był zbliżony do naturalnych promieni słonecznych. To podobieństwo ostatecznie przesądziło o  entuzjastycznym przyjęciu żarówki wolframowej.

żarówka - barwa światła

Skojarzenie żółtej barwy światła z ciepłem to nie tylko zasługa przyjaznego koloru, ale także rzeczywistego gorąca. Chociaż tradycyjna żarówka służyła przede wszystkim do oświetlania pomieszczenia, to w znacznie większej mierze ogrzewała je. Energia pobierana ze źródła prądu była przetwarzana jednocześnie na ciepło i światło, lecz pomiędzy tymi dwoma efektami była olbrzymia dysproporcja. Ilość energii, która zamieniała się w ciepło, była aż dziesięć razy większa niż ta, która potrzebna była do samego oświetlenia.

Tę zależność z pewnością zauważył każdy, kto przypadkiem dotknął pracującej żarówki lub jej najbliższego otoczenia. Mimo że nowoczesne źródła światła nie nagrzewają się do tego stopnia, wciąż w wielu osobach tkwi obawa przed poparzeniem, na przykład podczas zmiany żarówki bezpośrednio po wyłączeniu światła.

Na szczęście współczesna technologia pozwala na produkcję żarówek, które możesz wymieniać bez oczekiwania na wystygnięcie. Pamiętaj tylko, że dotykanie świecącej żarówki może spowodować jej uszkodzenie. Wymieniając żarówkę, pamiętaj, że niektóre rodzaje zawierają elementy szkodliwe dla środowiska, na przykład rtęć. Nie wyrzucaj takiej  żarówki do swoich domowych odpadów. W wielu sklepach RTV znajdziesz specjalne pojemniki. Starą żarówkę z rtęcią zastąp jej ekologicznym odpowiednikiem.

Wiesz już, w jaki sposób powstaje ciepła barwa światła w tradycyjnej żarówce. Jednak być może ciekawi cię, jakie są inne kolory światła? Dlaczego nowoczesne źródła oświetlenia są tak różne? Światło, które rozjaśnia Twój dom, jest przecież inne niż to, z którym masz do czynienia w szkole, pracy lub gabinecie lekarza. Sprawdź, jakie jeszcze barwy światła możesz spotkać.

Czy wiesz, że…?

Chociaż standardowe żarówki służyły do oświetlania pomieszczeń, były w większym stopniu minigrzejnikami niż źródłami światła, ponieważ energia zużywana na rozświetlenie żarnika zamieniana była na głównie na ciepło (w porównaniu do wytwarzania światła 10:1 na korzyść wzrostu temperatury), o czym przekonać się mógł każdy, kto niechcący dotknął świecącej żarówki lub oprawki nagrzanej na skutek jej pracy.

Ciepła barwa światła vs zimna – parametry odcieni

Barwa światła to inaczej temperatura barwowa lub temperatura barwy. W różnych opisach możesz zauważyć także określenia takie, jak temperatura barwna i temperatura kolorowa. Czy to oznacza, że światło ma coś wspólnego z ciepłem? W pewnym sensie możemy stwierdzić, że promieniowanie ma właściwą sobie temperaturę, jednak w tym ujęciu chodzi przede wszystkim o kolor.

Barwa światła to po prostu obiektywna miara odcienia kolorystycznego promieni, które zauważasz. Wartość barwy jest wyrażana w kelwinach (stąd inaczej jest nazywana temperaturą). Oto kilka przykładów z życia, dzięki którym z łatwością zrozumiesz, o co chodzi:

  • barwa światła świeczki – 1800 K,

  • barwa światła tradycyjnej żarówki – 2700 K,

  • barwa światła podczas wschodu lub zachodu Słońca – 3000 K,

  • barwa światła białego – 4000 K,

  • barwa światła lampy błyskowej – 5500 K,

  • barwa błękitnego nieba – 10000-15000 K,

  • barwa światła błyskawicy – 28000-30000 K.

Barwy światła, z którymi na co dzień się spotykasz, rozpościerają się od ciepłej barwy ognia poprzez neutralność białego światła aż do chłodnego odcienia wpadającego w błękit, charakterystycznego dla nieba lub błyskawicy. Za barwy ciepłe uznane są te, które nie przekraczają 3300 K. Neutralna barwa światła to taka, która mieści się w przedziale 3300-5300 K. Zimne światło ma najszerszy zakres – powyżej 5300 K aż do 30000 K.

Światło ciepłe czy zimne? Co się sprawdzi w pomieszczeniach

Cecha charakterystyczna barwy ciepłej to żółta dominanta. Ten łagodny odcień kojarzy się ze spokojem i błogim relaksem. Z tego względu światło o takim zabarwieniu warto zastosować w tych wnętrzach, które służą do odpoczynku. Zamontuj żarówkę o tej barwie światła w sypialni lub salonie. Niektórzy twierdzą, że to rodzinny stół jest sercem domu. Jeżeli w Twoim mieszkaniu znajduje się jadalnia, w której serwujesz wspólne posiłki, ciepła barwa podkreśli przytulny klimat tego wyjątkowego miejsca.

ciepła barwa światła

Zimna barwa światła wprowadza poświatę w odcieniu zbliżonym do błękitu. Wybierz żarówkę o wartości 6500 K, jeśli zależy Ci na oświetleniu najbardziej zbliżonym do naturalnego światła. Zastosowanie tej temperatury światła to dobry pomysł w sezonie jesienno-zimowym, kiedy dzień jest krótszy. Optymalne oświetlenie zapobiegnie uczuciu znużenia i wspomoże koncentrację podczas pracy lub nauki.

Czy wiesz, że…?

Odcień zimny o intensywności zbliżonej do światła dziennego wykorzystuje się na ekspozycjach sklepowych i wszędzie tam, gdzie liczy się wyrazistość kolorów. Przykładem tego niech będzie oświetlenie zewnętrznych części naszych posesji – roślin w ogrodzie czy hodowanych w oczku wodnym – do tego celu warto szukać źródeł światła o temperaturze barwowej 6500 K. W tym ostatnim przypadku konieczne jest sprawdzenie, czy lampa ma odpowiedni sposób zabezpieczenia przed kurzem i ciągłym kontaktem z wodą (IP67 i wyższe).

Wyższe wartości chłodnej barwy wyróżniają się energetycznym i dynamizującym działaniem. Dlatego często spotkasz je w przestrzeni publicznej, na przykład w galerii handlowej. Żywa zimna barwa doskonale podkreśla inne kolory i nie przygasza ich w przeciwieństwie do barwy ciepłej. Idealnie oświetla wszelkiego rodzaju wystawy lub żurnale. Ten rodzaj światła możesz zauważyć takie we wnętrzach stylizowanych bardzo nowocześnie oraz industrialnie.

Porada eksperta:

Na co zwracać jeszcze zwracać uwagę przy wyborze źródeł oświetlenia? Jeśli naszym zamierzeniem jest używanie źródła światła o temperaturze barwowej zbliżonej do światła dziennego (6500 K), należy zadbać o to, by charakteryzowało się ono jak najwyższym współczynnikiem oddawania barw (CRI), najmniejszą korzystną dla odbioru optycznego wartością jest 80%. Jeśli będzie ona niższa, kolory oświetlone lampą o tak wysokiej ilości kelwinów prezentować się będą nienaturalnie.

Barwa LED i jej możliwości

LED to najbardziej zaawansowana technologia oświetlenia. Drzemią w niej niezliczone możliwości. Przy jej pomocy możesz niezwykle precyzyjnie dobrać właściwy odcień światła do wybranego pomieszczenia, mając na uwadze jego charakter i przeznaczenie.

Najnowsza generacja produktów typu żarówki LED jest pozbawiona ograniczeń i problemów, z którymi stykali się użytkownicy starszych modeli. Przykład nowych możliwości to regulacja natężenia światła – teraz zdecydujesz nie tylko o tym, czy w pomieszczeniu będzie jasno, czy ciemno. Możesz ustawić także przyjemny półmrok.

barwa led

Barwa LED wyróżnia się także zaawansowaną paletą kolorów, dzięki której wnętrze zyska magiczną aranżację. Przy pomocy niewielkiego pilota z łatwością ustawisz oświetlenie na odcień odpowiadający Twojemu nastrojowi. Jeżeli masz ochotę na coś zaskakującego, wybierz program zmiany kolorów. Światło zauroczy Cię subtelnymi przejściami i niepowtarzalną atmosferą.

Dzięki oświetleniu w technologii LED możesz bawić się światłem bez negatywnych konsekwencji dla otoczenia i własnego portfela. Zastosowanie energooszczędnych żarówek LED korzystnie wpłynie na domowy budżet, a Ty z łatwością wykreujesz doskonałą aranżację świetlną w swoim domu. Dzięki jej wyjątkowym walorom podkreślisz romantyczny nastrój podczas kolacji z drugą połówką. Co więcej, bez problemu wyczarujesz baśniowy świat, w którym Twoje pociechy puszczą wodze fantazji, a także wzbudzisz podziw swoich gości niezapomnianą grą świateł.

 

Doradca Dział Urządzanie

Dział Urządzanie

Powiązane artykuły

Ciekawe pomysły na oświetlenie loftowe

Ciekawe pomysły na oświetlenie loftowe
Możesz zadecydować o charakterze oświetlenia w pomieszczeniu. Lampy loftowe pasują wbrew pozorom do wnętrz w różnych stylach. Masz pełną kontro...
Czytaj więcej

U źródeł światła!

U źródeł światła!
Wybieranie lamp potrafi przyprawić o prawdziwy zawrót głowy, a do tego są jeszcze żarówki. Zwykle znacznie więcej uwagi przykładamy do d...
Czytaj więcej

Lampki wtykowe LED – gdzie mogą się przydać?

Lampki wtykowe LED – gdzie mogą się przydać?
Oświetlenie we wnętrzu pełni rolę funkcjonalną i dekorującą. Jeśli potrzebujemy doświetlić pomieszczenie, do wyboru oprócz tradycyjnych kinkietów, lam...
Czytaj więcej

Komentarze

Ocena i komentarz dla:

Co to jest światło i czym jest barwa światła?