Produkty

Montaż oświetlenia zewnętrznego – niezbędne informacje

Montaż oświetlenia zewnętrznego – niezbędne informacje

Oświetlenie elewacji budynku, drzwi wejściowych, furtki, ścieżek ogrodowych czy nawet oczek wodnych to rozwiązanie, które przekłada się jednocześnie na większe bezpieczeństwo i estetykę wszystkich stref znajdujących się na naszej przydomowej czy ogrodowej przestrzeni. Czym kierować się podczas wyboru urządzeń świetlnych i jak dokonać ich montażu?

Wybór oświetlenia zewnętrznego

Wybierając urządzenie, które ma oświetlać naszą przestrzeń po zewnętrznej stronie budynku, powinniśmy kierować się przede wszystkim jego docelowym miejscem zastosowania. Inny rodzaj światła sprawdzi się bowiem na elewacji, inny jako oświetlenie podjazdu do garażu, a jeszcze inny do tego, byśmy po zachodzie słońca mogli podziwiać przydomowe czy ogrodowe oczko wodne. Jak więc dopasować źródła światła do konkretnych stref zewnętrznych (sprawdźmy też co powinien zawierać projekt oświetlenia zewnętrznego)?

Lampa ogrodowa Horoz Hl283l 3,5 W
Lampa ogrodowa Horoz Hl283l 3,5 W 

Oświetlenie elewacji

Aby uwypuklić piękno ścian zewnętrznych naszego budynku, warto skorzystać z niewielkich reflektorków (najczęściej są to urządzenia halogenowe). Można je zainstalować zarówno na dole – w kostce brukowej czy trawniku – jak i u góry – w podsufitce okapu dachowego. Światło może być wówczas skierowane równolegle do ściany, dzięki czemu podkreśli strukturę elewacji, szczególnie tych wykonanych z kamienia i cegły. Elewacje tynkowane znacznie lepiej wypadną oświetlone pod ostrzejszym kątem. Świetnym sposobem na oświetlenie elewacji jest też wykorzystanie kinkietów – zarówno skierowanych w dół, jak i w górę.

Oświetlenie drzwi wejściowych i tarasu

Zarówno wejście do budynku, jak i taras, to miejsca, w których szczególnie polecane jest zastosowanie opraw wiszących i kinkietów. Oświetlając drzwi wejściowe, źródło światła możemy umieścić na ścianie, tuż nad drzwiami lub w zadaszeniu, gdzie doskonale sprawdzą się lampy wiszące oraz plafoniery, które nie tylko oświetlą, ale także uatrakcyjnią wygląd ganku. Bardzo ważne, aby ich światło padało na klamkę i zamek od drzwi. Na tarasie zaś docierało wyraźnie do miejsc, w których najczęściej przebywamy, na przykład strefy wypoczynku złożonej z mebli ogrodowych.

 Oświetlenie furtek i bram wjazdowych oraz garażowych

Furtki i bramy wjazdowe oraz garażowe to miejsca wymagające przede wszystkim intensywnego i dokładnego oświetlenia. Z tego względu najczęściej stosowane są w tych strefach mocne reflektory z tradycyjnymi lub halogenowymi żarówkami, które pozwalają nam dokładnie dojrzeć klamkę, zamek czy domofon, a także – jeśli obserwujemy furtkę z wnętrza naszego domu czy z samej posesji – sprawdzić kto znajduje się przed wejściem. Najlepszym rozwiązaniem w przypadku furtek i bram wjazdowych oraz garażowych jest zastosowanie oświetlenia z czujnikiem ruchu.

Oprawa najazdowa 15 LED x 1 W
Oprawa najazdowa 15 LED x 1 W

Oświetlenie schodów i podjazdów

Doskonałym pomysłem na oświetlenie i uatrakcyjnienie schodów i podjazdów jest zastosowanie specjalnych opraw najazdowych. Są to niewielkie oprawy, montowane bezpośrednio w powierzchni stopni i podjazdów, instalowane równo z ich poziomem. Oprawy najazdowe umieszcza się po obu stronach stopni i podjazdów. Należy pamiętać o tym, że są one niezwykle efektowne, ale nie świecą zbyt intensywnie, dlatego wskazane jest też zastosowanie w tych strefach dodatkowego źródła w postaci intensywnie świecącego reflektora lub lampy.

Lampa solarna imitująca kamień 1 x LED
Lampa solarna imitująca kamień 1 x LED

Oświetlenie ścieżek ogrodowych

Niewielkie reflektorki i oprawy najazdowe możemy stosować również wzdłuż ścieżek ogrodowych i przydomowych. Podobnie jednak jak w przypadku schodów i podjazdów, i tutaj stanowią one głównie oświetlenie pomocnicze. Aby skutecznie oświetlić ścieżki, warto postawić przede wszystkim na lampy stojące, montowane po obu stronach. Ich strumień możemy wówczas skierować w dół, kładąc nacisk na rozświetlenie samej ścieżki, jednocześnie dbając o to, by światło nie raziło nas podczas chodzenia. Na tym obszarze bardzo często stosowane są też lampy solarne, zasilane energią słoneczną.

Porada eksperta:

Lampy solarne to świetne rozwiązanie z tego względu, że nie wymagają prowadzenia przewodów. Energię pobierają z promieni słonecznych, co jest niezwykle wygodne i energooszczędne. Musimy jednak pamiętać o tym, że światło, które oddają nocą lampy solarne jest minimalne. To dlatego, że aby osiągnąć stosunkowo duży strumień światła, musielibyśmy zastosować duże panele solarne, które byłyby w stanie zgromadzić na tyle dużo energii, żeby dostatecznie naładować akumulator, a ta energia zostałaby pobrana do lampy.

Oświetlenie roślin i oczek wodnych

Do oświetlenia tych stref zdecydowanie najlepsze są niewielkie reflektorki LED-owe. Mimo iż nie dają intensywnego światła, idealnie podkreślają charakter roślin i oczek wodnych. Możemy je w tym przypadku zainstalować w podobny sposób, jak przy najazdach czy schodach, umieszczając w twardej nawierzchni lub też wbijając je w grunt – reflektorki te posiadają specjalnie przystosowane ostrze do łatwego wbicia w ziemię, z czym poradzi sobie każdy użytkownik. Pamiętajmy o tym, że rośliny warto oświetlać od dołu.

Kinkiet Polux Olimp 1 x 35 W GU10 czarny
Kinkiet Polux Olimp

Źródło światła

Decydując się na wybór konkretnej lampy, kinkietu, plafonu czy reflektora, szczególną uwagę powinniśmy zwrócić na źródło światła, jakie zastosowano w danym urządzeniu. W przypadku oświetlenia wykorzystywanego na zewnątrz, warto stawiać przede wszystkim na żarówki halogenowe i diody elektroluminescencyjne, czyli tak zwane LED-y. Pierwsze z nich dobrze oddają barwy i z dużą intensywnością rozświetlają pożądane powierzchnie. Żarówki typu LED gwarantują przede wszystkim jasne światło i są wykorzystywane najczęściej jako oświetlenie dekoracyjne, którego szczególnie na przydomowej czy ogrodowej posesji nie może zabraknąć. Intensywne światło zapewniają też świetlówki kompaktowe, które jednak są dłuższe od tradycyjnych żarówek, przez co nie stosuje się ich w płytkich oprawach.

Oświetlenie przystosowane do warunków zewnętrznych

Zanim zdecydujemy się na ostateczny wybór i montaż oświetlenia zewnętrznego, powinniśmy zwrócić uwagę na przystosowanie danego urządzenia do panujących na zewnątrz warunków. Pod tym względem szczególnie polecane jest wykorzystanie opraw wykonanych z takich materiałów jak szkło, stal nierdzewna czy poliwęglan (więcej informacji na ten temat znajduje się w tym artykule). Przy stosowaniu mniej odpornych materiałów warto zadbać o ich osłonięcie, np. w postaci daszku.

Niemniej ważne jest zwrócenie uwagi na symbole, jakie znajdują się na oprawach oświetleniowych. To one decydują o tym, czy dany produkt nadaje się do wykorzystania na zewnątrz. Szczególnie ważna jest klasa ochronności izolacji elektrycznej (wybierać powinniśmy klasę II lub III w przypadku oczek wodnych), posiadanie znaku bezpieczeństwa „B”, zgodnego z polską normą, a także symbolu IP z odpowiednią wartością.

Porada eksperta:

Urządzenia świetlne, które mają się znaleźć na zewnątrz, powinny charakteryzować się odpowiednią ochroną IP. Minimalna wartość IP, jaką powinno posiadać takie urządzenie, może wynosić 44. Symbol IP oznacza w tym przypadku odporność na zaciek wodą, a jego wartość im jest wyższa, tym oprawa jest szczelniejsza.

Montaż oświetlenia zewnętrznego

Przed rozpoczęciem montażu oświetlenia zewnętrznego, powinniśmy dokładnie znać jego rozmieszczenie na posesji i w ogrodzie. Z tego względu tak istotne jest wykonanie odpowiedniego projektu poprowadzenia instalacji elektrycznej, który należy powierzyć zaufanemu elektrykowi. Użytkownicy nie posiadający dostatecznych uprawnień powinni decydować przede wszystkim o docelowym położeniu oświetlenia, które zapewni im pożądaną wygodę.

Czy wiesz, że…

Prawo budowlane obowiązuje w Polsce wymaga wykonania projektu poprowadzenia instalacji elektrycznej, zarówno wewnątrz budynku, jak i po jego zewnętrznej stronie. Jego realizacja może być zaś wykonana tylko przez uprawnionych elektryków. Jeśli nie posiadamy odpowiednich kwalifikacji, powinniśmy ograniczyć nasze prace do robót wstępnych i wykończeniowych.

Zasilanie oświetlenie zewnętrznego

Niemniej ważny od doboru odpowiedniego źródła światła i dopasowania urządzenia świetlnego do konkretnej strefy zewnętrznej, jest wybór napięcia, jakim będzie ono zasilane. Może być to napięcie sieciowe – 230 V bądź też napięcie niskie – 12 lub 24 V. O wyborze zasilnia powinna decydować m.in. wielkość terenu, jaki chcemy oświetlić oraz nasze plany względem korzystania z instalacji elektrycznej na zewnątrz. Napięcie sieciowe umożliwia podłączenie dowolnej liczby źródeł świata, a także podłączenie innych urządzeń elektrycznych, np. kosiarki. Sprawdza się w przypadku większych terenów i zapotrzebowania na oprawy o dużej mocy. Analogicznie napięcie niskie jest świetnym rozwiązaniem w przypadku niewielkich terenów i potrzeby podłączenia tylko kilku punktów świetlnych. Decydując się na napięcie 230 V, przewód musi posiadać odporność napięciową izolacji do 1 kV i być umieszczony w gruncie na głębokości przynajmniej 50 cm. Zasilanie o napięciu 12 lub 24 V można wykonać na dowolnym przewodzie, umieszczonym w gruncie na przynajmniej 30 cm głębokości. Przy napięciu niskim musimy liczyć się również z ograniczoną ofertą produktów oświetleniowych, które będziemy mogli podłączyć do tego rodzaju zasilania.

Porada eksperta:

Należy pamiętać o tym, że przewód w instalacji zasilanej napięciem 12 lub 24 V powinien wychodzić na zewnątrz maksymalnie na długość 25 metrów. Przekroczenie tej długości może skutkować dużymi spadkami napięcia.

Niezbędne materiały:

- Bezpieczniki
- Przełączniki
- Gniazdka wtykowe
- Przewody 3 x 1,5 mm²
Folia izolacyjna (niebieska lub żółta)
- Przerywacze
- Kołki rozporowe
- Bloczki betonowe
- Tynk elewacyjny

Przydatne narzędzia:

- Bruzdownica lub młotek i przecinak lub młot udarowy SDS
- Wiertarka
- Tynk elewacyjny
- Kilof
- Szpadel
- Łopata
- Szczypce okrągłe i płaskie
- Nożyk
- Śrubokręt
- Próbnik
- Cęgi do odcinania izolacji z końcówek kabli
- Kombinerki
- Komplet śrubokrętów płaskich i krzyżakowych
- Poziomica
- Miarka
- Ołówek
- Młotek gumowy

Przewód YDYpżo 3x1,5 mm2 450/750 V
Przewód YDYpżo 3x1,5 mm2 450/750 V

Wyprowadzenie przewodu elektrycznego

Aby użytkowanie oświetlenia zewnętrznego było możliwe, konieczne jest wyprowadzenie z budynku przewodu elektrycznego, który jest łączony z instalacją znajdującą się wewnątrz domu. Wyprowadzając przewód elektryczny, warto zastanowić się nad stworzeniem oddzielnego obwodu dla instalacji zasilającej urządzenia świetlne na zewnątrz. Dzięki temu, gdy na naszej przydomowej przestrzeni dojdzie do zwarcia, awaria nie dotknie wnętrza budynku. Do podłączenia oświetlenia zewnętrznego potrzebny będzie nam przewód YKY 3 x 1,5 mm² (oznacza to, że posiada on trzy żyły a ich przekrój wynosi dokładnie 1,5 mm²). Od budynku i skrzynki bezpiecznikowej, która się w nim znajduje, prowadzimy wspomniany przewód na zewnątrz i umieszczamy go w odpowiednio przygotowanym wykopie.

Wykonanie wykopu

Wykop wykonujemy zgodnie z projektem instalacji elektrycznej, wzdłuż punktów świetlnych, które chcemy zamontować na zewnątrz. Optymalna głębokość wykopu powinna wynosić około 50 cm. Głębokość ta może być większa, szczególnie jeśli decydujemy się na zasilanie instalacji napięciem sieciowym 230 V, które jest najczęściej wykonywane i współpracuje z największą liczbą elementów oświetleniowych. Przewód, po umieszczeniu w wykopie, zasypujemy warstwą ziemi. Następnie oznaczamy jego położenie poprzez nałożenie na warstwę ziemi żółtej lub niebieskiej folii ochronnej. Pamiętajmy o tym, aby przewód wyprowadzać do góry w miejscach, w których chcemy zamontować oprawy czy lampy zewnętrzne. W każdym z tych miejsc wyprowadzamy przewód, plątając go przed zasypaniem. Już po zasypaniu, na kolejnych fragmentach przecinamy przewód i łączymy jego obie części poprzez ściągnięcie z każdej z nich izolacji i skręcenie ze sobą żył oznaczonych tym samym kolorem.

Porada eksperta:

Oznakowanie położenia przewodu folią ochronną jest niezwykle istotne. Służy ona przede wszystkim do tego, aby nie naruszyć w żaden sposób przewodu na późniejszym etapie użytkowania posesji, np. szpadlem, co może doprowadzić do jego uszkodzenia.

Osadzenie bloczka betonowego

Po wyprowadzeniu kabla z ziemi i zasypaniu wykopu, w miejscach, w których chcemy umieścić punkty świetlne, powinniśmy przygotować twarde podłoże. Wystarczy w tym celu wykonać lekki podkop i wykonać w nim wylewkę betonową lub też skorzystać z o wiele szybszej i wygodniejszej metody – osadzić w nim gotowy bloczek betonowy. Na środku bloczka należy wykonać otwór, przez który przeciągniemy kabel i umieścimy go bezpośrednio w słupku oświetleniowym. Nie używamy do tego funkcji udaru, aby nie skruszyć konstrukcji. Kabel przeciskamy przez otwór i mocujemy bloczek w ziemi, dokładnie go poziomując i podsypując.

Przewód YDYpżo 3x1,5 mm2 450/750 V
Przewód YDYpżo 3x1,5 mm2 450/750 V

Podłączenie przewodu 

Teraz możemy przystąpić do podłączenia przewodu do lampy, która posiada specjalną kostkę podłączeniową. Najpierw układamy w docelowym miejscu na bloczku lampę, odrysowujemy miejsce na wykonanie otworów i po ich wywierceniu, umieszczamy w nich kołki rozporowe.

Następnie podłączamy sam przewód – żeby to zrobić, rozkręcamy kostkę podłączeniową lampy, na której widnieją wyraźne oznaczenia. Do odkręcania i zakręcania śrubek na kostce przyda nam się śrubokręt zwany próbnikiem. Przy użyciu nożyka obrabiamy przewód, ściągając izolację z jego żył i poszczególne druty umieszczamy w kostce zgodnie z kolorami (brązowym, niebieskim i żółto-zielonym). Zakręcamy je dokładnie w kostce, zakręcając też samą kostkę i umieszczamy ją wraz z przewodem w lampie.

Tak przygotowaną lampę nakładamy na bloczek zgodnie z wywierconymi otworami i przykręcamy ją dokładnie do powierzchni.

Porada eksperta:

Na każdym etapie prac warto wspierać się instrukcją producenta danej lampy. Dzięki temu, z łatwością podłączymy m.in. przewód do kostki podłączeniowej w lampie.

Montaż oświetlenia naściennego

Kiedy decydujemy się na nowoczesne lampy wiszące, kinkiety czy plafony, umieszczane na elewacji budynku, nie musimy wykonywać wykopu. W takiej sytuacji możemy poprowadzić po elewacji zwykły przewód elektryczny, do którego podłączamy punkty świetlne. Przy montażu oświetlenia naściennego konieczne jest wykonanie brudy w elewacji, w której umieszczony zostanie przewód. Najlepszym rozwiązaniem w tym przypadku jest wykorzystanie specjalnego korytka, w którym zostanie poprowadzona instalacja – korytko to jest umieszczane w elewacji i rozdziela przewód na wyjście do punktu świetlnego i wyjście do włącznika lub czujnika ruchu czy automatu zmierzchowego.

Sterowanie oświetleniem zewnętrznym

Oświetleniem po zewnętrznej stronie budynku możemy sterować dzięki użyciu tradycyjnego włącznika. Zasilanie prowadzimy wówczas do włącznika, a z włącznika wychodzimy do lampy. Sam włącznik umieszczamy tam, gdzie będzie to dla nas najwygodniejsze. Może się on znaleźć zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz budynku – wówczas konieczne jest zastosowanie specjalnych włączników hermetycznych.

Innym ze sposobów jest poprowadzenie przewodu z punktu świetlnego do skrzynki bezpiecznikowej na bezpiecznik o bezpośrednim obwodzie, co umożliwi nam podłączenie czujnika ruchu, automatu zmierzchowego lub włącznika z programatorem czasowym. Czujniki ruchu działają w promieniu do 15 m i uruchamiają oświetlenie po wykryciu ruchu – człowieka czy pojazdu. Czujniki zmierzchowe włączają oświetlenie tuż po zmroku i wyłączają je nad ranem, wraz ze wschodzącym słońcem. Włączniki z programatorem czasowym włączają się i wyłączają zaś zgodnie z dowolnie ustawionymi przez nas porami.

Uwaga!

Przed rozpoczęciem prac montażowych należy odłączyć napięcie zasilające instalację elektryczną poprzez wyłączenie odpowiednich bezpieczników. To jednak nie wystarczy. Zanim zaczniemy działać, powinniśmy upewnić się, że napięcie zostało odłączone bezpośrednio na przewodach, używając do tego specjalnego próbnika.

Doradca Dział Urządzanie

Dział Urządzanie

Powiązane artykuły

Oświetlenie jako element systemu domu inteligentnego

Oświetlenie jako element systemu domu inteligentnego
System domu inteligentnego zawiera w sobie konkretne propozycje dla oświetlenia – od zintegrowanych czujek reagujących włączeniem światła na poj...
Czytaj więcej

Alejki ogrodowe – jak je oświetlić?

Alejki ogrodowe – jak je oświetlić?
Ponieważ ścieżki wytyczone i utwardzone brukowaną nawierzchnią służą do poruszania się również po zapadnięciu zmroku, przydatne będzie ich oświetlenie...
Czytaj więcej

Jak wykonać efektowne oświetlenie ogrodu?

Jak wykonać efektowne oświetlenie ogrodu?
Ogród służy nam nie tylko za dnia, ale również wieczorem i w nocy, a jego urokliwa sceneria jest plastyczną ilustracją długich konwersacji. Dodamy pos...
Czytaj więcej

Komentarze

Ocena
3 komentarze
14.02.2018
Wybór oświetlenia na zewnątrz to bardzo trudna sprawa, źle dobrane oświetlenie może spowodować, że efekt nie będzie taki jak planowaliśmy, a dodatkowo takie oświetlenie będzie niebezpieczne.
30.08.2016
No... i mówiłam, że potrzebujemy fachowców, w artykule stoi, że potrzebny jest projekt sieci elektrycznej i specjalista, który ją założy, Koniec kropka.
Arek uważaj, żeby cię nie pokopało
29.05.2016
O, to coś dla mnie! Właśnie się przymierzam do montowania oświetlenia w ogródku, żona boi się, że nie dam rady, e tam! Nie dam! poczytam jeszcze trochę i wszystko dam!

Ocena i komentarz dla:

Montaż oświetlenia zewnętrznego – niezbędne informacje