Produkty

Projekt warzywnika w ogrodzie – o czym pamiętać

Projekt warzywnika w ogrodzie – o czym pamiętać

Nawet niewielki ogródek warzywny wystarczy, by móc uprawiać własne warzywa. Aby jednak zapewnić roślinom dobre warunki do rozwoju, a sobie możliwość ich pielęgnacji, powinniśmy zwrócić uwagę na projekt warzywnika. Gdzie go usytuować i jak zaplanować?

Jak zaprojektować ogród z warzywnikiem?

Zarówno w dużym, jak i małym ogrodzie możemy wygospodarować poletko, które przeznaczymy pod uprawę warzyw i ziół. Zanim jednak przystąpimy do wydzielenia potrzebnej przestrzeni, powinniśmy odpowiednio ją zaplanować. Jeśli warzywnik powstanie w złym miejscu lub zostanie niewłaściwie zaaranżowany, nasza praca pójdzie na marne, a zbiory okażą się niezadowalające. Jakie aspekty powinien uwzględniać projekt ogrodu, w którym chcemy stworzyć warzywnik? Przede wszystkim odpowiednie usytuowanie grządek względem pozostałej części ogrodu i stron świata, a także wielkość poletka, jego wewnętrzną organizację oraz odpowiednie dobranie rosnących obok siebie roślin.

Porada eksperta:

Tworzenie ogrodu warzywnego najlepiej rozpocząć od narysowania jego projektu na kartce. Dzięki temu dokładnie określimy jego położenie i rozmiary, a także rozplanujemy poszczególne grządki, tak by optymalnie wykorzystać dostępną przestrzeń i jak najbardziej zminimalizować ryzyko pojawienia się szkodników bądź wystąpienia chorób.

Nasiona bazylia czerwona Top Decor
Nasiona bazylia czerwona Top Decor

Ogród warzywny – gdzie go usytuować

Dwie najważniejsze kwestie, od których rozpatrzenia należy zacząć projektowanie warzywnika, to jego rozmiar oraz lokalizacja w ogrodzie. Powierzchnia warzywnika zależy od wielkości naszego ogrodu, a także naszych potrzeb. Pamiętajmy jednak, że duży warzywnik oznacza więcej pracy oraz czasu koniecznego do jego pielęgnacji. Mniej uwagi poświęcimy małemu ogródkowi warzywnemu, który mając tylko 30-50 m² może w dużej mierze zaspokoić potrzeby naszej rodziny.

Ogród warzywny musi zostać także odpowiednio umiejscowiony – w tym wypadku chodzi przede wszystkim o zapewnienie warzywom odpowiedniej ilości światła słonecznego. Aby do upraw docierało jak najwięcej promieni słonecznych, warzywnik usytuujmy od strony południowej, południowo-wschodniej bądź południowo-zachodniej. Jednocześnie pamiętajmy, by nie znajdował się on w cieniu wysokich drzew, krzewów ozdobnych bądź żywopłotu – będą one nie tylko zasłaniały słońce, ale i stanowiły dla naszych upraw konkurencje, wychwytując z gleby potrzebne im składniki odżywcze oraz wodę.

Porada eksperta:

Jeśli mamy taką możliwość, warzywnik usytuujmy z dala od drogi bądź ulicy. Ponadto warto wybrać dla niego miejsce zaciszne, najlepiej na obrzeżach ogrodu, oddzielając go od rekreacyjno-wypoczynkowej części działki. Weźmy także pod uwagę aspekt, jakim jest w wybranym przez nas miejscu łatwy dostęp do wody – będzie ona niezbędna podczas pielęgnacji hodowanych warzyw.

Wąż ogrodowy Verve 12,5 mm 1/2" 50 m
Wąż ogrodowy Verve 12,5 mm 1/2" 50 m

Plan ogrodu warzywnego – tworzymy grządki

Gdy wybraliśmy już teren, który przeznaczymy na warzywnik, pora przystąpić do jego aranżacji. Zacznijmy ją od odpowiedniego przygotowania gleby. W następnej kolejności przystąpmy do rozplanowania poszczególnych grządek oraz ścieżek.

Grządki w warzywniku mogą przybrać różną postać w zależności od tego, na jaki system uprawy się zdecydujemy. Tradycyjnym systemem jest uprawa rzędowa. Jedna grządka składa się z kilku rzędów warzyw, a oddzielona jest od kolejnej wąską ścieżką. Równe rzędy wyznaczymy za pomocą sznurka przywiązanego do dwóch palików i rozciągniętego wzdłuż grządki. W przypadku systemu tradycyjnego warto skorzystać ze współrzędnej uprawy roślin polegającej na sadzeniu w jednym rzędzie różnych gatunków warzyw czy ziół pozytywnie na siebie oddziałujących. Zabezpiecza to m.in. przed inwazją szkodników i chorób oraz przed wyjałowieniem gleby.

Grządki mogą mieć też formę kwadratów lub prostokątów, co jest charakterystyczne dla systemu zagonowego. W tym, jak i w poprzednim wypadku, zadbajmy o optymalną szerokość grządek – powinna ona wynosić maksymalnie 120 cm, co pozwoli na pielęgnację roślin ze ścieżek, bez wchodzenia na poszczególne zagony.

Sznurek uniwersalny Stahl bawełniany 75 m biało-niebieski
Sznurek uniwersalny Stahl bawełniany 75 m

Warzywnik w ogrodzie może mieć również charakter dekoracyjny. Pozwala na to np. swobodny system uprawy warzyw, w którym rośliny uprawne rosną pomiędzy roślinami ozdobnymi – pojedynczo lub w grupach. Innym sposobem na uzyskanie efektownych grządek jest zastosowanie systemu francuskiego. Potager, o którym mowa, polega na tworzeniu grządek o geometrycznych kształtach ułożonych w określony wzór. Ciekawym pomysłem na ogród warzywny jest też zastosowanie skrzyń. Na temat dekoracyjnych grządek szerzej piszemy w artykule Jak stworzyć ozdobne grządki warzywne.

Ścieżki w ogrodzie warzywnym

Poszczególne grządki w warzywniku muszą być przedzielone ścieżkami, po których będziemy się poruszać bez ryzyka uszkodzenia nasadzeń. Minimalna szerokość ścieżek to 30 cm – takie szlaki będą wystarczające, by pielęgnować warzywa i zioła w ogrodzie warzywnym. Warto jednak przygotować choćby jedną ścieżkę o większej szerokości, osiągającą nawet do 100 cm – jej obecność umożliwi nam np. wjechanie do warzywnika z taczką.

Porada eksperta:

Praktycznym rozwiązaniem jest również utwardzenie ścieżek w warzywniku. Główną zaletą takiego rozwiązania będzie brak konieczności regularnego usuwania z nich chwastów. W najprostszej wersji wystarczy natomiast dokładne udeptanie wyznaczonych alejek.

Nasiona pomidor Złoty Ozarowski grupa II
Nasiona pomidor Złoty Ozarowski grupa II

Dobór warzyw i ziół do ogrodu warzywnego

W ogródku warzywnym możemy uprawiać dowolne warzywa, jednak dobierając poszczególne gatunki, należy wziąć pod uwagę ich preferencje co do stanowiska, a także wzajemne stosunki z innymi roślinami. Oto ważne zasady, którymi powinniśmy kierować się przy aranżowaniu warzywnika:

- wyznaczmy miejsce na rośliny wieloletnie, np. lubczyk, tymianek, cebulę siedmiolatkę, miętę, rabarbar czy chrzan;

- warzywa i zioła wysiewamy wg takiej samej zasady, jaka obowiązuje w przypadku roślin ozdobnych: gatunki rosnące najwyżej wysiewamy z tyłu (np. pod ścianą budynku, przy płocie itd.) w taki sposób, by nie rzucały cienia na rosnące przed nimi niższe rośliny;

- dla poszczególnych gatunków roślin dobieramy odpowiadające im stanowiska – słoneczne lub półcieniste. Te drugie możemy zasadzić np. w cieniu roślin pnących;

- sadźmy rośliny w odpowiednim zagęszczeniu, zgodnie ze wskazaniami producenta nasion. Zbyt gęsty wysiew spowoduje słabszy wzrost warzyw i zwiększy ryzyko rozwoju chorób, natomiast zbyt rzadki będzie wiązał się z marnowaniem wolnej przestrzeni i rozwojem chwastów;

- zaplanujmy następstwo nasadzeń, by uniknąć pustych miejsc w ogrodzie po zbiorze pierwszych plonów. Zestawiajmy ze sobą warzywa szybko rosnące i wolno rosnące. Te pierwsze wysiewajmy także regularnie, by zapewnić sobie ciągłość zbiorów;

Nasiona sałata masłowa Syrena
Nasiona sałata masłowa Syrena

- wysiewajmy warzywa zgodnie z zasadami płodozmianu, unikając sadzenia na tym samym stanowisku warzyw należących do jednej rodziny. Najczęściej będzie to wymagało zaplanowania upraw na kilka lat w przód. Dzięki stosowaniu płodozmianu mamy szansę uniknąć wielu ogrodowych problemów, np. z rozprzestrzenianiem się chorób, szkodników czy rozwojem chwastów;

- w nasadzeniach uwzględnijmy zjawisko allelopatii, czyli wzajemnego oddziaływania na siebie poszczególnych gatunków roślin. O tym, jakie efekty daje właściwe i niewłaściwe sąsiedztwo wybranych gatunków roślin (nie tylko warzyw i ziół, ale także okazów ozdobnych) można przeczytać w artykule Allelopatia, czyli o dobrym sąsiedztwie roślin.

Kompost ogrodniczy 50 l
Kompost ogrodniczy 50 l

Warzywa i zioła w ogrodzie – jak wydzielić warzywnik?

Wybór stanowiska, przygotowanie grządki i zasadzenie wybranych warzyw i ziół to najważniejsze etapy projektowania warzywnika. Warto zastanowić się także, w jaki sposób oddzielić go od reszty ogrodu, aby nasze uprawy nie były zagrożone podeptaniem, np. przez biegającego po ogrodzie psa lub dzieci. Do wyboru mamy wiele różnych możliwości, a wybór konkretnej z nich uzależnijmy od naszych potrzeb oraz upodobań. Szereg pomysłów na wydzielenie warzywnika przedstawiamy tutaj.

Nie możemy także pozostawić naszych upraw samym sobie – konieczne będzie ich regularne doglądanie i wykonywanie szeregu zabiegów pielęgnacyjnych, które pozwolą na prawidłowy rozwój roślin. Do podstawowych z nich należy podlewanie, odchwaszczanie czy przerywanie siewek.

Doradca Dział Ogród

Dział Ogród

Powiązane artykuły

Jak zapobiegać suszy? Podpowiadamy, co możesz zrobić, by pomóc naturze

Jak zapobiegać suszy? Podpowiadamy, co możesz zrobić, by pomóc naturze
Zasoby wodne naszego kraju i świata nie są nieograniczone, o czym jako społeczeństwo boleśnie przekonujemy się w ostatnich latach. Niestety dalsze pro...
Czytaj więcej

Maj w ogrodzie

Maj w ogrodzie
Maj to jeden z bardziej ekscytujących miesięcy w ogrodzie. Przynosi ze sobą mnóstwo nowych kwiatów, a za każdym razem, gdy wyjdziesz na ...
Czytaj więcej

Kwiecień w ogrodzie

Kwiecień w ogrodzie
Wreszcie nadeszły dłuższe dni! W przypadku przyjemnego, słonecznego dnia można poczuć, że lato jest tuż za rogiem. Niemniej jednak istnieje ryzyko poj...
Czytaj więcej

Komentarze

Ocena i komentarz dla:

Projekt warzywnika w ogrodzie – o czym pamiętać