Produkty

Arcydzięgiel litwor

Łac. Angelica archangelica

Arcydzięgiel litwor

Arycydzięgiel litwor, z łac. Angelica archangelica, znany również jako dzięgiel lekarski czy arcydzięgiel lekarski, to gatunek rośliny z rodziny selerowatych. W naturze spotykany jest na górzystych i wilgotnych terenach Europy i Azji, a Polsce występują dwa jego podgatunki: dzięgiel litwor typowy i dzięgiel litwor nadbrzeżny. Roślina dorasta nawet do 3 m wysokości, charakteryzuje się grubą i rozgałęzioną łodygą, dużymi pierzastymi liśćmi oraz drobnymi kwiatami tworzącymi baldachy złożone.

Arcydzięgiel lekarski jest rośliną, którą z powodzeniem można uprawiać w ogrodzie. Należy zapewnić mu żyzną i głęboko uprawioną, przepuszczalną glebę, która dodatkowo powinna być także wilgotna. Nasiona umieszczamy w niej pod koniec lata, w sierpniu, ale możemy także na przełomie lipca i sierpnia rozpocząć przygotowanie rozsady. Co ważne, nasion nie należy przysypywać ziemią – wystarczy jedynie lekko je ugnieść. Optymalnym dla rośliny stanowiskiem będzie to słoneczne lub półcieniste. Ponieważ gatunek jest dwuletni, w pierwszym roku wytwarza jedynie rozetę liściową, a dopiero w kolejnym roku wypuszcza łodygę i kwiaty. Ze względu na efektowny pokrój bywa uprawiany jako roślina ozdobna.

Arcydzięgiel litwor ma właściwości lecznicze, a surowcem zielarskim są jego korzenie i kłącza, które zbiera się najczęściej w drugim roku uprawy. Po wykopaniu należy je umyć, podzielić na mniejsze części i wysuszyć, a następnie przechowywać w suchym, chłodnym i ciemnym miejscu. Zawierają one m.in. olejek eteryczny, garbniki, flawonoidy, związki kumarynowe i kwasy organiczne , które wykorzystywane są w problemach trawiennych i usuwaniu gazów. Ponadto stosuje się je również w łagodzeniu zatruć pokarmowych i alkoholowych, w okresach wyczerpania nerwowego i bezsenności oraz w bólach brzucha czy zawrotach głowy. Należy jednak pamiętać, że arcydzięgiel ma właściwości fotouczulające, co może prowadzić do oparzeń słonecznych.

Ponadto roślinę wykorzystuje się w przemyśle cukierniczym oraz w kosmetyce (np. w walce z przetłuszczaniem się włosów i łupieżem). Wytwarzany z niej olejek arcydzięglowy jest natomiast stosowany w wyrobie perfum.