Produkty

Dlaczego warto uprawiać topinambur?

Dlaczego warto uprawiać topinambur?

Topinambur to roślina o szerokim zastosowaniu – zarówno spożywczym, leczniczym, hodowlanym, jak i dekoracyjnym. Co należałoby wiedzieć o tej roślinie i dlaczego warto ją uprawiać?

Jaka to za roślina?

Nazwa Topinambur, pochodzi od Topinamboore, czyli nazwy plemienia Indian, które jako pierwsze odkryło i zaczęło tę roślinę uprawiać. Topinambur, zwany też słonecznikiem bulwiastym, truflą kanadyjską, karczochem jerozolimskim czy ziemną gruszką – to łatwa w uprawie bylina, z rodziny astrowatych. Jej wymagania glebowe są podobne do upraw naszych ziemniaków. Roślina łatwo odrasta z organów podziemnych, rozprzestrzenia się, bywa, że dziczeje i staje się bardzo Topinamburinwazyjna.

Topinambur jest znany szczególnie z pożywnych bulw podziemnych, spożywanych zarówno przez ludzi, jak i zwierzęta oraz z efektownych kwiatów, a także szeregu innych zastosowań, w tym także leczniczych. Chętnie bywa stosowany jako roślina ogrodowa, ale często stanowi roślinę uprawną. Jest wysoki, osiąga nawet do kilku metrów. Potrafi skutecznie osłaniać przed wiatrami oraz chronić ziemię przed erozją.

Topinambur warto uprawiać chociażby ze względu na bardzo dekoracyjne, duże żółte kwiaty, które świetnie uzupełnią rustykalne ogrody oraz łąki kwietne.

Właściwości topinamburu

Bulwy topinamburu z wyglądu przypominają imbir. Licznie (do kilkudziesięciu bulw z jednej rośliny) wyrastają na końcach podziemnych rozłogów. Mają kształt zbliżony do elipsy lub gruszki, osiągają grubość średnio 3 do 6 cm, długość 7 – 10 cm.

W smaku bulwy podobne są do słodkich ziemniaków z lekko orzechowym posmakiem. Mają specyficzny smak, należą do przysmaków kuchni brytyjskiej i francuskiej. Przyrządza się z niego m. in. zupy, placki, zapiekanki czy chipsy. Dawniej topinambur był w Polsce uprawiany i popularny, zwłaszcza na Śląsku. Dziś potrawy z niego, to rzadkość – kojarzymy go raczej z kuchnią ekskluzywną.

Dla cukrzyków

Właściwości topinamburu mają szczególne znaczenie dla diabetyków. Zawarta w bulwach spora dawka inuliny (16 – 18%) wpływa na obniżenie poziomu cukru we krwi. Inulina przekształca się w organizmie w cukier prosty, który jest dobrze tolerowany przez cukrzyków. Pomaga w normalizowaniu glikemii, zmniejsza insulinoodporność. Roślinę wykorzystuje się do produkcji leków, ale najlepiej spożywać bulwy topinamburu w formie jak najmniej przetworzonej (świeże, suszone, liofilizowane).

Trawienie, układ pokarmowy, oczyszczanie

Zawarta w bulwach inulina służy rozwojowi korzystnej flory bakteryjnej układu pokarmowego. Pobudza perystaltykę jelit, przyspiesza trawienie, pomaga zwalczać zaparcia i im zapobiega. Pozwala na likwidację bakterii chorobotwórczych wywołujących biegunkę i zapalenia jelita grubego. Zapobiega dzięki temu polipom oraz owrzodzeniom. Spożywanie bulw topinamburu ułatwia też przyswajanie tak ważnych pierwiastków, jak żelazo, magnez oraz wapń.

Topinambur (zwłaszcza kiszony oraz sok z kiszonych bulw) można stosować jako naturalny synbiotyk, który odnawia i oczyszcza środowisko jelit po chemioterapii, antybiotykach czy alkoholu. Obecna w bulwach inulina w połączeniu z błonnikiem i pektynami, skutecznie oczyszcza organizm, wiąże szkodliwe związki i przyspiesza ich wydalanie. Topinambur dobrze więc służy detoksykacji organizmu.

Pomaga także w walce z nadwagą. Dzięki sporej zawartości błonnika pęczniejącego w żołądku, wywołując wrażenie sytości i zmniejsza łaknienie.

Choroby sercowo-naczyniowe i inne

Topinambur reguluje ciśnienie tętnicze dzięki dostarczaniu dużej dawki potasu. Ponadto inulina z bulw zapobiega rozwojowi miażdżycy, obniża bowiem poziom cholesterolu HDL (zwanego „złym”).

Związki zawarte w topinamburze wspomagają odporność, działają osłonowo na wątrobę, a także zapobiegają infekcjom dróg moczowych.

Niektóra badania wskazują także na przeciwnowotworowe działanie białka wyizolowanego z bulw topinamburu. Stwierdzono też toksyczne oddziaływanie na niektóre Kwiattypy komórek rakowych pewnych substancji z tej rośliny (seskwiterpeny laktonowe).

Pamiętajmy jednak, że topinambur ma właściwości wiatropędne. Do potraw z tej rośliny warto zatem dodać kminku lub sody oczyszczonej.

Inne zastosowania

Topinambur sprawdza się jako wydajna roślina pastewna dla bydła, trzody i owiec, stosuje się tu zarówno bulwy, jak i zieloną masę. Nadziemne części roślin wykorzystuje się w formie zielonki lub kiszonki.

Hoduje się tę roślinę także na poletkach łowieckich, w celu dokarmiania zwierzyny czy też dla zmniejszenia szkód na polach zaporowych, odgradzających teren upraw od lasów.

Sieczka z łodyg topinambura może być stosowana jako podłoże przy produkcji grzybów, np. boczniaka.

Ponadto topinambur dostarczać może:

- pożytków pszczelich,
- skutecznych nasadzeń przy rekultywacji gleb zasolonych,
- przy rekultywacji terenów zanieczyszczonych substancjami ropopochodnymi,
- jako nasadzenia przeciwerozyjne,
- być surowcem do produkcji alkoholi, służących jako paliwo czy dodatek do paliw,
- stanowić biomasę do spalania – po wysuszeniu i rozdrobnieniu nadziemnych pędów,
- stanowić surowiec do produkcji brykietów, granulatów (pelletów) do spalania w kotłach,
- w kosmetyce, składnik kremów i innych preparatów jako bogate źródło krzemionki, potrzebnej naszej starzejącej się skórze, włosom i paznokciom.

Doradca Dział Ogród

Dział Ogród

Powiązane artykuły

Jak zapobiegać suszy? Podpowiadamy, co możesz zrobić, by pomóc naturze

Jak zapobiegać suszy? Podpowiadamy, co możesz zrobić, by pomóc naturze
Zasoby wodne naszego kraju i świata nie są nieograniczone, o czym jako społeczeństwo boleśnie przekonujemy się w ostatnich latach. Niestety dalsze pro...
Czytaj więcej

Maj w ogrodzie

Maj w ogrodzie
Maj to jeden z bardziej ekscytujących miesięcy w ogrodzie. Przynosi ze sobą mnóstwo nowych kwiatów, a za każdym razem, gdy wyjdziesz na ...
Czytaj więcej

Kwiecień w ogrodzie

Kwiecień w ogrodzie
Wreszcie nadeszły dłuższe dni! W przypadku przyjemnego, słonecznego dnia można poczuć, że lato jest tuż za rogiem. Niemniej jednak istnieje ryzyko poj...
Czytaj więcej

Komentarze

Ocena
1 komentarz
01.05.2016
Uwielbiam topinambur, a poza tym słyszałam, że łatwo się go uprawia. Moja koleżanka z pracy ostatnio posadziła i będzie mi przynosić. Ja niestety mieszkam w bloku :(

Ocena i komentarz dla:

Dlaczego warto uprawiać topinambur?